5 εκπαιδευτικοί στο Μπαγκλαντές

Photo: Amiruzzaman/ActionAid

Με πολύ μεγάλη χαρά σας προωθώ την ανακοίνωση του εκπαιδευτικού τομέα της ActionAid Ελλάς που αφορά στο ερευνητικό ταξίδι εκπαιδευτικών στο Μπαγκλαντές! Διαβάστε προσεκτικά τη σχετική πρόσκληση με την περιγραφή του πλαισίου και τα κριτήρια επιλογής. Αν συμφωνείτε με τους όρους και θεωρείτε ότι μπορείτε να ανταποκριθείτε στις απαιτήσεις του προγράμματος, τότε συμπληρώστε τη σχετική επιστολή ενδιαφέροντος. Η Πέμπτη 12 Μαρτίου 2015 είναι η καταληκτική ημερομηνία υποβολής αιτήσεων.

Πρόκειται για την τρίτη στη σειρά δράση του προγράμματος Send my Friend to School. Τα προηγούμενα δύο ερευνητικά ταξίδια πραγματοποιήθηκαν στην Κένυα και στη Ρουάντα.

Σας εύχομαι ολόψυχα καλή επιτυχία!

Υ.Γ.1 Το παρόν Ιστολόγιο περιέχει όλη τη διαδρομή ψυχής και σώματος από τη συμμετοχή μου στο ερευνητικό ταξίδι στη Ρουάντα. Ξεκινά από το πρώτο email και φτάνει μέχρι τη σημερινή ανακοίνωση. Ο ενθουσιασμός, τα δύσβατα μονοπάτια, η χαρά συνεργασίας και το χτίσιμο μιας φιλίας με τους/τις υπόλοιπους/ες συνταξιδιώτες/ισσες είναι μερικά από όσα θα διαβάσετε.

Υ.Γ.2. Ο κύκλος δεν κλείνει εδώ. Θα τολμήσω να γράψω ότι δε λέει να κλείσει, μα ολοένα ανοίγει και περισσότερο. Γι' αυτό όμως θα ενημερώσω σχετικά αργότερα...

Να ένας υπολογιστής!

Πώς είναι να διδάσκεσαι Πληροφορική και Τεχνολογία στ' Αγγλικά, δίχως υπολογιστή κι ηλεκτρικό ρεύμα; Οι ερωτήσεις δεν αφορούν το μικρό μαθητή που μοιράζεται μαζί μου για μια διδακτική ώρα το ξύλινο θρανίο του. Τις απαντήσεις τις δίνουν οι δάσκαλοι που συμμερίζονται αναγκαστικά το όραμα της κυβέρνησης της χώρας της ‪#‎Rwanda‬: η γενιά που μεγαλώνει να μιλάει τη γλώσσα της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας και της ανατολικοαφρικανικής ένωσης.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: © Κατερίνα Βίγκου / ActionAid Hellas

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: © Κατερίνα Βίγκου / ActionAid Hellas

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: © Κατερίνα Βίγκου / ActionAid Hellas

Βγάζω το φορητό υπολογίστη από το σακίδιο και δείχνω φωτογραφίες από την Ελλάδα στην τάξη. Τα παιδιά χαίρονται και γελάνε. Σήμερα, για πρώτη φορά στη ζωή τους θαύμασαν αυτό για το οποίο ο δάσκαλός τους μιλά ένα ολόκληρο διδακτικό έτος δίχως να καταλαβαίνουν...

Μάθημα Τεχνολογίας

Στο μάθημα της Τεχνολογίας το θέμα είναι οι πηγές ενέργειας. Η τάξη της τετάρτης δημοτικού αποτελείται από 43 παιδιά που μοιράζονται μια αίθουσα. Φυσικές και τεχνητές πηγές ενέργειας: ο ήλιος, τα αστέρια, ο φακός, η λάμπα... Σύμφωνα με την εκπαιδευτικό τις πρώτες φτιάχνει ο Θεός, τις δεύτερες ο άνθρωπος.

Ως εποπτικά μέσα χρησιμοποιούνται ένας φακός και δυο μπαταρίες... Στον τοίχο κρεμασμένη μια αφίσα για τα δικαιώματα του παιδιού...

Το μάθημα διδάσκεται στ' Αγγλικά, την επίσημη γλώσσα της Ρουάντα, τα οποία έχουν αντικαταστήσει εδώ και τρία χρόνια τα Γαλλικά. Η δασκάλα φωνάζει δυνατά όσα γράφει στο μαυροπίνακα και καλεί τα παιδιά να τα επαναλάβουν. Σε κάποιες ερωτήσεις τις απαντήσεις γράφουν τα παιδιά στον πίνακα. Πάντα με πειθαρχία στρατιωτική, χωρίς χαμόγελα, χωρίς παιχνίδισμα, χωρίς ανάπτυξη κριτικής σκέψης. 

Παιχνίδι στρατηγικής "Αποστολή Ρουάντα"

Το τμήμα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης της ActionAid Ελλάς παρουσιάζει διαδικτυακά το πρώτο παιχνίδι στρατηγικής με θέμα την αναπτυξιακή βοήθεια και τίτλο "Αποστολή: Ρουάντα". Το παιχνίδι απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 10 ετών και άνω και προσφέρει μια πολύ καλή ευκαιρία για συνεργασία μεταξύ μιας μικρής ομάδας παιδιών, ενός γονέα με το παιδί του. Μπορεί επίσης να αξιοποιηθεί ως εκπαιδευτικό υλικό στο σχολικό περιβάλλον.

Το σενάριο του παιχνιδιού βασίζεται στην πραγματικότητα που βιώνουν οι άνθρωποι στη Ρουάντα και τα αναπτυξιακά έργα που αναφέρονται αποτελούν παραδείγματα από το συνολικό έργο της ActionAid στη χώρα.

Το παιχνίδι παίξαμε με τα παιδιά στο 28ο Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης στα πλαίσια του μαθήματος της Πληροφορικής κι άφησε πολλά χαμόγελα μα και προβληματισμό. Προηγήθηκε σχετική ενημέρωση για την κατάσταση στη Ρουάντα και το ρόλο της ActionAid Ελλάς.

"Είμαστε στον 21ο αιώνα και ακόμα κάποιοι άνθρωποι δεν έχουν νερό να πιουν! Αυτό μου έκανε εντύπωση!", 

δήλωσε μια μαθήτρια μας.

Η εκπαίδευση στη Ρουάντα

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής μας στη Ρουάντα θα επισκεφτούμε τα δημοτικά σχολεία του Gikoro και του Muguli.  Ποια είναι όμως η κατάσταση τηε εκπαίδευσης στη χώρα; Στη στατιστική αναφορά για το έτος 2012 του υπουργείου παιδείας της Ρουάντα (@MINEDUC1), διαβάζουμε ότι η υποχρεωτική εκπαίδευση επεκτάθηκε από τα 9 στα 12 χρόνια. Επίσης ο αριθμός των μαθητών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση σημείωσε αύξηση κατά 26%.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου εκατοντάδες σχολεία καταστράφηκαν και πολλές χιλιάδες δάσκαλοι σκοτώθηκαν. Έκτοτε η χώρα προσπαθεί να ξαναχτίσει το εκπαιδευτικό της σύστημα, όμως μέχρι σήμερα οι ελλείψεις είναι τεράστιες.

Στις περισσότερες περιοχές τα παιδιά είναι αναγκασμένα να περπατούν μεγάλες αποστάσεις για να φτάσουν στο κοντινότερο σχολείο, το οποίο συνήθως είναι σε πολύ κακή κατάσταση χωρίς νερό και αποχωρητήρια, χωρίς θρανία κι εκπαιδευτικό υλικό.

Επιπλέον η εκπαίδευση των κοριτσιών δε θεωρείται σημαντική καθώς στις περισσότερες οικογένειες τα κορίτσια είναι υπεύθυνα για τις δουλειές του σπιτιού αλλά και την εξασφάλιση εισοδήματος.

H ActionAid επικεντρώνεται στην παροχή ποιοτικής εκπαίδευσης για όλα τα παιδιά. Αυτό γίνεται μέσα από ειδικά σεμινάρια εκπαίδευσης δασκάλων κι εκπαιδευτικών επιτροπών που διοργανώνει η οργάνωση. Στόχο έχουν την καλύτερη ενημέρωση της κοινότητας για την αξία της εκπαίδευσης αλλά και την ενεργή συμμετοχή της στην καλή διαχείριση των τοπικών σχολείων.

Στην προσπάθεια της οργάνωσης να ενθαρρύνει περισσότερα παιδιά να γραφτούν στο σχολείο, η ActionAid έχει βοηθήσει στην επισκευή κάποιων σχολείων και την κατασκευή καινούργιων. Εξασφαλίζει τη διανομή βιβλίων και σχολικού εξοπλισμού για όλα τα παιδιά και προσφέρει συσσίτιο και φαρμακευτική φροντίδα. Στα ορφανά παιδιά προσφέρει επιπλέον και σχολικές τσάντες.

Πηγή: ActionAid Hellas

Στο δημοτικό του Gikoro

Μόλις 20 χιλιόμετρα από την πόλη του Musanze βρίσκεται το χωριό Gikoro της Ρουάντα. H ActionAid προσέφερε 485 θρανία στα σχολεία της περιοχής ώστε οι μαθητές/τριες να τα μοιράζονται ανά δύο και να μπορούν να παρακολουθούν τα μαθήματα στην τάξη. Το Μάιο η πείνα θερίζει κι η παρακολούθηση των μαθημάτων μειώνεται...

Photo: Sulah Nuwamanya - ActionAid

Πενήντα παιδιά ρίχνονται μαζί, χωρίς να χωρίζονται ανάλογα με την ηλικία, σε μια ενιαία αίθουσα χωρίς παράθυρα ή πόρτες. Οι καρέκλες αποτελούνται από μπλοκ του ηφαιστειακού βράχου, που στηρίζεται σε ένα ερειπωμένο όροφο. Η στέγη φαίνεται ότι είναι έτοιμη να καταρρεύσει οποιαδήποτε στιγμή.

Οι περισσότεροι από τους γονείς θεωρούν το δημοτικό σχολείο ως χάσιμο χρόνου και χρημάτων. Οι περισσότεροι από αυτούς είναι πολύ φτωχοί και το βρίσκουν δύσκολο να πληρώσουν τα δίδακτρα του σχολείου.

Ο αναλφαβητισμός οδηγεί σε υψηλά επίπεδα φτώχειας και αδικίας στην κοινωνία. Πάνω από το 50% των περιπτώσεων βίας με βάση το φύλο στη Ρουάντα συμβαίνουν σε αγροτικές περιοχές. Στο Murundi της περιοχής Karongi στη Δυτική Επαρχία, για παράδειγμα, συνολικά 4.603 ενήλικες ακόμα δεν ξέρουν πώς να διαβάζουν και να γράφουν. Η ActionAid έχει αρχίσει να συνεργάζεται με την κοινότητα για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος.

Το σχολείο του Gikoro θα είναι το δεύτερο, μετά από εκείνο του Muguli, που θα επισκεφτούμε 5 Έλληνες/ίδες εκπαιδευτικοί και 3 στελέχη του εκπαιδευτικού τομέα της ActionAid Hellas κατά τη διάρκεια της παραμονής μας στη Ρουάντα. 

Επίσκεψη στο δημοτικό σχολείο του Muguli

Κατά τη διάρκεια της παραμονής μας στο Muko της Ρουάντα θα επισκεφτούμε το δημοτικό σχολείο του Muguli και θα έχουμε τη μοναδική ευκαιρία να γνωρίσουμε από κοντά τους/τις μαθητές/τριες και τους εκπαιδευτικούς τους. Θα παρακολουθήσουμε τα μαθήματά τους, θα συμμετέχουμε σε ομαδικά παιχνίδια στον αύλειο χώρο, θα μεταφέρουμε τα μηνύματα, τις ζωγραφιές και τα χαμόγελα των δικών μας μαθητών/τριών, θα ακούσουμε και θα καταγράψουμε τις αφηγήσεις των παιδιών.

(C) ActionAid Rwanda

Στο Muko υπάρχουν τέσσερα δημοτικά σχολεία και ένα σχολείο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (μέχρι τρεις τάξεις). Όλα τα σχολεία έχουν προβλήματα εξοπλισμού κι ως συνέπεια η ποιότητα της εκπαίδευσης για τα παιδιά είναι πολύ χαμηλή. Τα περισσότερα, λόγω της φτώχειας, δεν μπορούν να αγοράσουν τα  υλικά που χρειάζονται για την τάξη.

Δεν υπάρχουν εκπαιδευτικοί για τα κέντρα ανάπτυξης στην Προσχολική Ηλικία (ECDCs) και για παιδιά με ειδικές ανάγκες. Ευχή και προσδοκία της κοινότητας είναι ότι τόσο τα κορίτσια όσο και τα αγόρια θα πηγαίνουν στο σχολείο ισότιμα. Ωστόσο κάποια κορίτσια δεν πηγαίνουν στο σχολείο γιατί έχουν αναλάβει τις ευθύνες των νοικοκυριών τους κι έτσι δεν έχουν χρόνο για τη μελέτη.

(C) ActionAid Rwanda

Μερικές κοινότητες είναι μακριά από τα σχολεία και λόγω της δύσκολης πρόσβασης τα παιδιά από αυτές τις κοινότητες ξεκινούν την εκπαίδευσή τους σε πολύ μεγαλύτερα ηλικία. Δεν υπάρχουν νηπιαγωγεία, ως εκ τούτου, τα παιδιά προσχολικής ηλικίας δεν λαμβάνουν προσχολική εκπαίδευση η οποία είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη της μετέπειτα εκπαίδευσής τους.

Τα σχολεία δεν διαθέτουν επαρκή έπιπλα για όλα τα παιδιά. Αποτέλεσμα είναι ο συνωστισμός τους στα λιγοστά θρανία που είναι διαθέσιμα σε μια τάξη δυσκολεύοντας τη σχολική εργασία τους.

Οι μαθητές/τριες της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης λιμοκτονούν στα σχολεία, καθώς δεν παρέχονται γεύματα καθώς τα παιδιά δαπανούν περισσότερες ώρες στο σχολείο. Τα περισσότερα παιδιά που ζουν με αναπηρία αποκλείονται από τα σχολεία.

Είναι αξιοθαύμαστο ότι οι γυναίκες του Muko έχτισαν με τα χέρια τους ένα κέντρο προσχολικής αγωγής όπου θα παρακολουθούν μαθήματα 76 παιδιά από άπορες οικογένειες, όπως γράφει κι η συνταξιδιώτισσά μου, Έλενα.

Το σχολείο του Muguli βρίσκεται στην περιοχή Songa της κοινότητας Muko και αποτελείται από
τρία κτήρια, που χτίστηκαν το 1997, το 2005 και το 2008 αντίστοιχα. Το πρώτο χτίστηκε αμέσως μετά τη γενοκτονία και στη διάρκεια του ανταρτοπόλεμου, τότε που ομάδες οπλισμένων ανδρών περνούσαν τα σύνορα καταστρέφοντας τα πάντα στο διάβα τους.

Σε αυτές τις συνθήκες δεν υπήρχαν διαθέσιμα αρκετά οικοδομικά υλικά, ούτε τεχνική υποστήριξη για τη σωστή κατασκευή των σχολικών μονάδων, με αποτέλεσμα τα κτήρια που έγιναν τότε, να έχουν μεγάλες κακοτεχνίες και να κινδυνεύουν ανά πάσα στιγμή με κατάρρευση.

Στην προσπάθειά της η ActionAid Hellas να βελτιώσει τις συνθήκες στον τομέα της εκπαίδευσης,
προχώρησε με την υποστήριξη των Ελλήνων Αναδόχων, στην κατασκευή ενός κτηρίου με τρεις αίθουσες, οι οποίες στεγάζουν 276 μαθητές/τριες από το Μάρτιο του 2012.

Τα παιδιά του Kyekyewere φωτογραφίζονται μπροστά στη νέα τάξη που κατασκεύσαν 56 Έλληνες Ανάδοχοι της ActionAid Hellas στηn Γκάνα
(C) ActionAid Hellas

Η Ρουάντα δεν αποτελεί εξαίρεση της κατάστασης που επικρατεί στο χώρο της εκπαίδευσης στην Αφρική. Στην Γκάνα 4000 σχολεία δεν έχουν κτίρια με αποτέλεσμα οι μαθητές να κάνουν μάθημα κάτω από τα δέντρα...

Πρόσκληση για ένα δίκτυο εκπαιδευτικών και σχολείων!

Αγαπητοί συνάδελφοι/ισσες,

οδεύουμε στο τέλος της φετινής διδακτικής χρονιάς κι η πολυπόθητη ξεκούραση και χαλάρωση είναι προ των πυλών. Λίγη ακόμη υπομονή και θα χαρούμε το καλοκαίρι με τ' αγαπημένα μας πρόσωπα.

Ξέρω ότι αρκετοί/ές από εσάς σχεδιάζετε τις δράσεις σας για την επόμενη χρονιά. Ίσως θυμάστε σχετικά με το επικείμενο ταξίδι 5 Ελλήνων εκπαιδευτικών στη Ρουάντα με τις υπεύθυνες του εκπαιδευτικού τομέα της ActionAid Hellas στα πλαίσια τoυ έργου Send my Friend to School.

(c)Εύα Τυλιανάκη

Μ' αφορμή το εκπαιδευτικό υλικό που θα παράγουμε, τις εμπειρίες και την υποστήριξη που θα έχουμε από τον εκπαιδευτικό τομέα της ActionAid Hellas, σας προσκαλώ από τώρα να οργανώσουμε ένα δίκτυο εκπαιδευτικών και σχολείων μ' ανήσυχο πνεύμα που θα συνεργαστούμε για την υλοποίηση προγραμμάτων σχολικών δραστηριοτήτων με κεντρικούς άξονες την αποδοχή στη διαφορετικότητα, τα δικαιώματα των ανθρώπων στο νερό, την τροφή, την εκπαίδευση και την εργασία, την καταπολέμηση της φτώχειας, της ξενοφοβίας και του ρατσισμού.

Μπορούμε να οργανώσουμε κοινές εκπαιδευτικές δράσεις κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς 2014 - 2015 και θα πρότεινα ένα φεστιβάλ για το κλείσιμό της κατά τα πρότυπα του 2ου Φεστιβάλ Αποδοχής που οργανώθηκε στην Αθήνα από εκπαιδευτικούς με διάθεση κι όραμα για την κοινωνία μας (σχετική σελίδα στο facebook)

Η βαρβαρότητα της εποχής κι η πλεονεκτική μας θέση στον ευαίσθητο τομέα της εκπαίδευσης μας γεμίζει ευθύνη αλλά κι έμπνευση για να μεταδώσουμε πανανθρώπινες αξίες στις γενιές που έρχονται.

Η διάθεση για συνεργασία των υπεύθυνων των γραφείων Περιβαλλοντικής Αγωγής και Πολιτιστικών Προγραμμάτων, κι ελπίζουμε κι Αγωγής Υγείας της διεύθυνσης δ/θμιας εκπ/σης Α. Θεσσαλονίκης μας γεμίζει αισιοδοξία. Εννοείται πως θα χαρούμε να συμμετέχουν στο δίκτυο κι εκπαιδευτικοί α/θμιας εκπαίδευσης με τους/τις μαθητές/τριές τους!

Γιατί να επενδύσουμε στην εκπαίδευση;

"Across the developing world, 57 million children are still out of primary school and an estimated 130 million children in school fail to acquire basic reading and 
numeracy skills while in school, while another 120 million drop out within three years of starting." (GCE report, 2014)