Στο 4ο Δημοτικό Σχολείο Πυλαίας

Μετά το βιωματικό σεμινάριο για εκπαιδευτικούς στις 10 Δεκεμβρίου, τη σκυτάλη παίρνουν οι μαθητές/τριες του 4ου Δημοτικού Σχολείου Πυλαίας. Την Κυριακή 14 Δεκεμβρίου στις 11.00, στα πλαίσια της χριστουγεννιάτικης γιορτής που οργανώνει το Δ.Σ. του συλλόγου γονέων και κηδεμόνων του σχολείου, τα παιδιά θα συμμετέχουν σε εργαστήριο με θέμα: ΡΟΥΑΝΤΑ: το δικαίωμα καθολικής πρόσβασης στην εκπαίδευση.

Οι μαθητές/τριες θα γνωρίσουν το έργο και τη δράση της ActionAid Ελλάς, τους 5 εκπαιδευτικούς που ταξιδέψαμε στη Ρουάντα, θα δουν φωτογραφίες, θα παίξουν σκετσάκια αυτοσχεδιάζοντας και θα ζωγραφίσουν για τα παιδιά της απομακρυσμένης χώρας.

Ελπίζουμε ότι θα ρίξουμε έτσι το σπόρο ώστε το σχολείο να γίνει ανάδοχο και γιατί όχι να αδελοφοποιηθεί με ένα άλλο δημοτικό σχολείο της Ρουάντα!

Προς το σχολείο της Honorine

(c) Θοδωρής Γούτας / ActionAid Ελλάς

Στο δρόμο για το σχολείο της Honorine τα παιδιά περπατάνε και τραγουδάνε ως ανταπόκριση στα χαμόγελά μας. Αρχίζουμε τ' αστεία, καλημερίζουμε τους ενήλικες, “Mwaramutse”! Σαν εργατικά μυρμήγκια στοιβιάζουν την πραμάτεια τους στο κεφάλι ή στο ποδήλατο και ξεκινάνε για την αγορά της πόλης. Άλλοι/ες κατευθύνονται στο χωράφι για δουλειά, φορτωμένοι με τις τσάπες και τις ματσέτες, φορώντας οι πιο τυχεροί ξεχαρβαλωμένες μπότες, οι υπόλοιποι με γυμνά πόδια...

(c) Θοδωρής Γούτας / ActionAid Ελλάς

Ούτε αυτοκίνητα, ούτε λεωφορεία. Ούτε φανάρια κι εκνευρισμός, ούτε άγχος για το αν θα προφτάσεις στη δουλειά και νεύρα γιατί δε βρήκες να παρκάρεις. Μόνο ένα ήρεμο ξεκίνημα σφιχτά κι αρμονικά δεμένο με το ξύπνημα της φύσης, την πορεία του ήλιου πάνω απ' τον αφρικάνικο ουρανό...

Στις 7.30 στο προαύλιο του δημοτικού σχολείου είναι συγκεντρωμένα περί τα 800 παιδιά. Μόλις μας αντιλαμβάνονται ακούμε τις χαρούμενες φωνές τους: “Mzungu, mzungu!” ενώ ταυτόχρονα οι δάσκαλοι κι οι δασκάλες τους προσπαθούν να τα κρατήσουν στις γραμμές τους. Αποχαιρετούμε τη Honorine κι απομακρυνόμαστε για να περιορίσουμε το χάος... Σε λίγο θα μπούμε στην τάξη της μικρής μας φίλης, θ' ακούσουμε τη δασκάλα της και τις φωνές των 40 περίπου μαθητών/τριών της τετάρτης δημοτικού...

Ο εικοσάχρονος της γενιάς του '94

O εικοσάχρονος G. είναι χαρούμενος γιατί έμαθε πώς να παίζει ρακέτες. Είναι ένα από τα δώρα μας για τα παιδιά της οικογένειας που μας φιλοξένησε στο Muko της Ρουάντα κι η αλήθεια είναι ότι στο δυτικοαναθρεμμένο μυαλό μας οι πλαστικές ρακέτες δεν απευθύνονται σε ενήλικα 20 ετών. Ωστόσο ο φίλος μας διαθέτει αυτή τη χαμένη παιδικότητα που όλα θέλει να τα δοκιμάζει και να τα βιώνει δίχως να έχει υψώσει ακόμη τα τείχη της ενηλικίωσης.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: © Θοδωρής Γούτας / ActionAid Hellas

Είναι παιδί που γεννήθηκε ακριβώς τη χρονιά που ξέσπασε το κακό της γενοκτονίας σ' αυτή τη μικρή υποσαχάρια χώρα της κεντροανατολικής Αφρικής. Έζησε την προσφυγιά, την απόλυτη φτώχεια, το κυνηγητό. Είδε τη μητέρα του ν' αγωνίζεται να σωθεί από τους παραστρατιωτικούς, να αλλάζει σύνορα στη γη και την καρδιά της, να στέλνει τα παιδιά της για εφτά μήνες σε στρατόπεδο του Ερυθρού Σταυρού.

Μεγάλωσε τελικά στη χώρα των γονιών του μετά το τέλος της τρίμηνης φρίκης της γενοκτονίας του 1994. Φοίτησε σε κάποιες πρώτες τάξεις του δημοτικού ακολουθώντας τη ροή των πραγμάτων της γενιάς του: καλλιεργητής ενός κομματιού της πληγιασμένης γης που δίνει μετά βίας ένα καλάθι καρπών για το καθημερινό φαγητό. Τέλος κι αρχή, αρχή και τέλος...

Ρωτάει διαρκώς αν μας αρέσει o Bob Marley, αν έχουμε τσιγάρα, αν έχουμε κάποιο πρόβλημα. Τ' Αγγλικά του περιορίζονται σε μερικές λέξεις, ωστόσο η διάθεσή του να επικοινωνήσει μαζί μας ξεπερνάει κάθε όριο. Μας ξεναγεί στις φτωχογειτονιές του χωριού που μένει και φουσκώνει από περηφάνια. Μας υποδέχεται στο δίχωρο σπίτι του που οι καλοθρεμμένοι δυτικοί θα αποκαλούσαμε επιεικώς παράπηγμα. Είναι εκεί που κοιμάται αυτός, η γυναίκα και το τρίχρονο παιδί του. Ναι, είναι πατέρας...

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: © Θοδωρής Γούτας / ActionAid Hellas

Επιμένει να τον φωτογραφίσω πάνω στο ποδήλατό του παίζοντας ρακέτες. Όντως πρόκειται για έναν παράξενο και πρωτότυπο συνδυασμό, αλλά, είπαμε, αυτός ο εικοσάχρονος είναι ένα κράμα παιδιού κι ενήλικα πάνω σε ένα κομμάτι γης που τα πάντα ξεκινούν και καταλήγουν αλλιώς...

Ο συγκάτοικος μου Φάνης Κατσάνος σχολίασε για τον G.:

Ο G. ανήκει σε μια γενιά που φέρει πάνω της τις βαθιές χαρακιές της πρόσφατης μαύρης ιστορίας του λαού της, της underprivileged νεολαίας της επαρχίας του Muko, που στα 20 του αντί να ξεκινά έχει ήδη καεί, που περικυκλώνεται από τη διείσδυση του καταναλωτισμού αλλά αρκείται να χαίρεται με ένα ζευγάρι μεταχειρισμένες μπότες και ένα ζευγάρι γάντια εργασίας που θα χρησιμοποιήσει όταν θα υλοποιήσει το όνειρο του να μεταφέρει το σπίτι του λίγο πιο δω, κοντά στη μάνα του που τους συμμαζεύει όλους, αυτόν, τη γυναίκα του και το τριών ετών παιδί του, προς το παρόν όμως αρκείται να πίνει sorghum beer από το μπιτόνι και να ακούει Bob Marley από το μόνιμα ανοιχτό ραδιόφωνο.

Αποχαιρετώντας το Muko

Λίγο πριν αναχωρήσουμε από το σπίτι, τα παιδιά στη γειτονιά του Muko μπαίνουν στην αυλή του σπιτιού που μένει ο παράξενος λευκός επισκέπτης. Φωνές, γέλια, βλέμματα γεμάτα απορία. Χορευτικές κινήσεις για να εντυπωσιάσουν, να προκαλέσουν το θαυμασμό. Αυτά τα γνήσια καθαρά πρόσωπα φυλάω στην καρδιά μου κι ετοιμάζω την επόμενη μέρα...

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: © Θοδωρής Γούτας / ActionAid Hellas

Οι τροχοί του αυτοκινήτου που παίρνει μακρυά τον λευκό άνθρωπο, τον umuzungu, σηκώνουν σύννεφα κόκκινης σκόνης στις φτωχογειτονιές του Muko. Μαύρα παιδιά τρέχουν ξοπίσω μου για να με αποχαιρετίσουν. 

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: © Θοδωρής Γούτας / ActionAid Hellas

Δεν ξέρουν γιατί μπήκα λαθραία για δυο μέρες στη ζωή τους, αγνοώ πώς θα πορευτώ το υπόλοιπο της δικής μου ζωής...

Ο χορός της Honorine

Στην εννιάχρονη Honorine αρέσει το τραγούδι κι ο χορός. Όπως σε κάθε παιδί του κόσμου, η μικρούλα χαίρεται όταν αποτελεί το επίκεντρο της προσοχής.

Κατά τη διάρκεια της διαμονής μας μαζί με το συνταξιδιώτη Φάνη Κατσάνο στο σπίτι των γονιών της έζησα την κάθε της στιγμή. Το ξύπνημά της και την παντελή έλλειψη πρωινής τροφής και στοιχειωδών κανόνων υγιεινής, το δρόμο για το σχολείο και τη λαχτάρα της να απαντήσει στις ερωτήσεις του δασκάλου της στην τάξη. Χωρίς βιβλία και τετράδια, χωρίς προσοχή από τη μάνα που αγωνίζεται από τα άγρια χαράματα στο χωράφι και τον πατέρα που δεν έμαθε να ξεκλειδώνει συναισθήματα στα παιδιά του...

Το ξανάγραψα, μα τούτο το παιδί κατοίκησε την ψυχή μου απ´ την πρώτη στιγμή. Τη στοίχειωσε, τη ράγισε, την ερήμωσε! Σαράκι θα μου μείνει το χαμόγελό της, να μου θυμίζει τις χαρακιές που αφήνουν Θεός κι άνθρωπος πάνω σε παιδικά κορμιά...

Κρατώ το χορό και το δάκρυ της, το γέλιο και τη σιωπηλή της απόγνωση για να τα μετατρέψω σε κραυγή βοήθειας και δράσης...

Μάθημα Τεχνολογίας

Στο μάθημα της Τεχνολογίας το θέμα είναι οι πηγές ενέργειας. Η τάξη της τετάρτης δημοτικού αποτελείται από 43 παιδιά που μοιράζονται μια αίθουσα. Φυσικές και τεχνητές πηγές ενέργειας: ο ήλιος, τα αστέρια, ο φακός, η λάμπα... Σύμφωνα με την εκπαιδευτικό τις πρώτες φτιάχνει ο Θεός, τις δεύτερες ο άνθρωπος.

Ως εποπτικά μέσα χρησιμοποιούνται ένας φακός και δυο μπαταρίες... Στον τοίχο κρεμασμένη μια αφίσα για τα δικαιώματα του παιδιού...

Το μάθημα διδάσκεται στ' Αγγλικά, την επίσημη γλώσσα της Ρουάντα, τα οποία έχουν αντικαταστήσει εδώ και τρία χρόνια τα Γαλλικά. Η δασκάλα φωνάζει δυνατά όσα γράφει στο μαυροπίνακα και καλεί τα παιδιά να τα επαναλάβουν. Σε κάποιες ερωτήσεις τις απαντήσεις γράφουν τα παιδιά στον πίνακα. Πάντα με πειθαρχία στρατιωτική, χωρίς χαμόγελα, χωρίς παιχνίδισμα, χωρίς ανάπτυξη κριτικής σκέψης. 

Νερό...

Το νερό στην κοινότητα του Muko το φέρνει ο ποταμός Susa. Υπάρχει ένα μόνο σημείο που τρέχει από μια βρύση κι αυτό μόνο κάποιες ώρες την ημέρα. Τα παιδιά ξυπνάνε στις 5.30 το πρωί. Πριν πάνε στο σχολείο, φορτώνονται δοχεία για να φέρουν ακάθαρτο νερό στο σπίτι που μένουν. Μετά θα πλυθούν, θα βοηθήσουν στις δουλειές του σπιτιού και στις 7.00 θα ξεκινήσουν για το σχολείο.

Το νερό είναι πολύτιμο γιατί μ' αυτό θα μαγειρέψουν, θα πλύνουν τα λιγοστά ρούχα τους και θα απομακρύνουν τις ακαθαρσίες τους από τις υποτυπώδεις τουαλέτες τους.

Το νερό στα εμφιαλωμένα μπουκάλια δε φτάνει εδώ κι όταν με βλέπουν να πίνω από ένα πλαστικό μπουκάλι φωνάζουν δυνατά "agacupa, agacupa!". Μ' αυτό θα παίξουν μπάλα, θα γεμίσουν νερό και θα το κρατούν ως φυλαχτό στο σπίτι τους. Ενθύμιο από τον λευκό, τον umusengo...

Αντίο Honorine...

Η εννιάχρονη Honorine ακουμπάει τη σκελεθρωμένη πλάτη της στον πλίνθινο τοίχο του σπιτιού της και τα τσιμπλιασμένα καφετιά μάτια της βουρκώνουν. 

Θα 'ναι ο καυτός τυραννικός αφρικάνικος ήλιος σκέφτομαι για μια στιγμή. Μα σε λίγο το αθώο παιδικό της βλέμμα τρυπά την ψυχή μου. Πηγαίνω δίπλα της και στρέφει το πρόσωπο κάτω. Γονατίζω ευλαβικά. Η καρδιά της ανεβάζει από τα βαθύτερά της έγκατα ένα ποταμό δάκρυα!

Την τραβώ πάνω μου και τη σφίγγω σαν παιδί μου... Λυγμοί ανεβαίνουν στο λαιμό της, πνίγεται να μη δείξει την πλημμύρα της. Ό,τι κι αν της λέω, ό,τι κι αν της υπόσχομαι δεν καταφέρνω να την ηρεμήσω. Το κλάμα της είναι αρχοντικό, σιωπηλό, περήφανο. Δεν απαιτεί, δεν εκλιπαρεί, δεν ζητιανεύει στοργή. 

Την παίρνω στα γόνατά μου, της κρατώ τα μαύρα, τραχιά, βρόμικα, μικροσκοπικά σα κλαράκια χέρια της. Μπερδεύονται με τα καλοταϊσμένα, σα μετάξι από την καλοπέραση δικά μου χέρια. Χώμα και δάκρυα ανακατεύονται, γίνονται ένα. Όπως κι οι καρδιές μας δυο μέρες τώρα. Δε μιλά, μόνο λυγμούς ανεβάζει απ' το αδειανό τουμπανιασμένο της στομάχι... Της σκουπίζω τα δάκρυα με την παλάμη μου κι είναι το μάγουλό της ένα βελούδο πολύτιμο. Κι είναι τα δάκρυά της η ντροπή μου και το αγίασμά μου.

Μπαίνει βιαστικά στο σπίτι της και μου φέρνει ένα δώρο για το δικό μου εννιάχρονο παιδί... Τι αρχοντιά, τι μεγαλείο ψυχής, τι πολιτισμός ανώτερος...

Λίγο πριν ανεβώ στο αυτοκίνητο για να φύγω της ζητώ να μου υποσχεθεί να συνεχίσει το σχολείο και να γίνει γιατρός, Muganga όπως μου έλεγε. Yego, μου το υπόσχεται... Την αγκαλιάζω για τελευταία φορά κι οι καρδιές μας συναντιούνται. Λυγίζω και δεν το αντέχει. Τρέχει στο σπίτι. Τα μάτια της πρησμένα από το κλάμα κοιτάνε μέσα από τη χαραμάδα της πόρτας τα δικά μου. 

Αντίο Honorine, αντίο... Φοράω τα γυαλιά του ήλιου καθώς η καφετιά σκόνη γίνεται λάσπη στα μάτια μου...

Αυτοσχέδια μπάλα

Το παιδί στη φωτογραφία δεν παρακολουθεί τον ημιτελικό του παγκόσμιου πρωταθλήματος ποδοσφαίρου. Δεν έχει δει ποτέ τις ομάδες της Ολλανδίας και της Αργεντινής γιατί στερείται το ηλεκτρικό ρεύμα. Ούτε λόγος για τηλεόραση βέβαια...

Ωστόσο μαζί με τους φίλους του χαίρεται το παιχνίδι με την αυτοσχέδια μπάλα του στα διαλείμματα. Κι είναι τόσο περήφανος που ποζάρει με ένα χαμόγελο που σκοράρει!

Νερό από το πηγάδι της κοινότητας

Περπάτησα 100 μέτρα από το σχολείο στο Muko της #Rwanda και βρήκα το πηγάδι της κοινότητας και περίπου 20 γυναίκες με τα παιδιά τους να περιμένουν κάτω από τον πυρωμένο ήλιο να γεμίσουν με κακής ποιότητας νερό τα μπιτόνια τους.

Τα παιδιά μετά το σχολείο βοηθάνε την οικογένειά τους στις αγροτικές δουλειές. Και μια πολύ σημαντική εργασία είναι η μεταφορά του νερού καθώς δεν υπάρχει δίκτυο ύδρευσης.

Φωτογραφίζοντας στο Muko

Τα παιδιά στο σχολείο του Muko λατρεύουν το φακό. Πολλά απ' αυτά εκλιπαρούν να τα φωτογραφήσεις. Κι είναι το στήσιμό τους τόσο ανεπιτήδευτο, τόσο αυθόρμητο, τόσο σαγηνευτικό που δε χρειάζεται να προσπαθήσεις να έχεις καλό αποτέλεσμα. 

Κι αφού τα φωτογραφίσεις, χαίρονται τόσο πολύ να δουν τις φατσούλες τους στην οθόνη! Διαγκωνίζονται, σπρώχνονται να προλάβουν να 'ναι εκείνα πρώτα που θ' αντικρίσουν την εικόνα. Και μόλις τη δουν, γελάνε με την ψυχή τους, ανεβάζουν τα δάκτυλα στο στόμα, ντρέπονται για τη χαρά τους... Στιγμιαία ωστόσο γιατί μετά από μερικά δευτερόλεπτα σου ζητάνε να τα ξαναφωτογραφίσεις!

Λίγο πριν την Αφρική

Σε λίγες ώρες αφήνουμε την Ευρώπη και περνάμε απέναντι, στη μάνα Αφρική. Πρώτα Κάιρο, Αίγυπτος κι ύστερα από ώρες Αντίς Αμπέμπα, Αιθιοπία. Κι από κει στο Κιγκάλι, την πρωτεύουσα της Ρουάντα.

Μια γιγάντια, φωτεινή, αλλιώτικα εξωτική, πληγιασμένη ήπειρος στέκει εκεί. Γυρνά στο καρουσέλ της Γης, σέρνεται, αναστενάζει, βιάζεται από τους σατράπηδες του κόσμου.

Τα παιδιά της έχουν το δικαίωμα να είναι σαν τα παιδιά μας: χαμογελαστά, χαρούμενα, γεμάτα ελπίδα κι αγάπη, φροντίδα κι αγκαλιές...

Τι είναι οι ύαινες, μπαμπά;

Πλένω τα πιάτα στην κουζίνα κι αισθάνομαι δυο χεράκια να γραπώνουν λαίμαργα τα πόδια μου. Γυρνώ κι αντικρίζω την Έφη, σχεδόν 6 χρόνων:

- Τι είναι οι ύαινες, μπαμπά; με ρωτά και λιώνω...
- Ζώα Έφη, απαντώ στην ερώτηση που γνωρίζω ότι ξέρει την απάντηση...
- Κι είναι άγρια;
- Ναι, μερικές φορές...
- Δηλαδή δαγκώνουν; και συνεχίζει να μου σφίγγει τα πόδια...
- Ναι, όταν κάποιος τους επιτίθεται ή όταν φοβούνται, ναι, δαγκώνουν!
- Και μένουν στη ζούγκλα;
- Ναι, εκεί μένουν...
...
- Μπαμπά, δε θέλω να πας στην Αφρική! Εκεί έχει πολλές ζούγκλες!

Πέθανα, έλιωσα, το σώμα μου συνέθεσε εκατομμύρια χημικές ενώσεις, ο εγκέφαλός μου τις μετέτρεψε σε πληροφορίες, τις έστειλε πίσω ως συναισθήματα σε νανοδευτερόλεπτα, λύγισα τα γόντατα κι αγκάλιασα το μικρό αγγελάκι μας!

Παιχνίδι στρατηγικής "Αποστολή Ρουάντα"

Το τμήμα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης της ActionAid Ελλάς παρουσιάζει διαδικτυακά το πρώτο παιχνίδι στρατηγικής με θέμα την αναπτυξιακή βοήθεια και τίτλο "Αποστολή: Ρουάντα". Το παιχνίδι απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 10 ετών και άνω και προσφέρει μια πολύ καλή ευκαιρία για συνεργασία μεταξύ μιας μικρής ομάδας παιδιών, ενός γονέα με το παιδί του. Μπορεί επίσης να αξιοποιηθεί ως εκπαιδευτικό υλικό στο σχολικό περιβάλλον.

Το σενάριο του παιχνιδιού βασίζεται στην πραγματικότητα που βιώνουν οι άνθρωποι στη Ρουάντα και τα αναπτυξιακά έργα που αναφέρονται αποτελούν παραδείγματα από το συνολικό έργο της ActionAid στη χώρα.

Το παιχνίδι παίξαμε με τα παιδιά στο 28ο Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης στα πλαίσια του μαθήματος της Πληροφορικής κι άφησε πολλά χαμόγελα μα και προβληματισμό. Προηγήθηκε σχετική ενημέρωση για την κατάσταση στη Ρουάντα και το ρόλο της ActionAid Ελλάς.

"Είμαστε στον 21ο αιώνα και ακόμα κάποιοι άνθρωποι δεν έχουν νερό να πιουν! Αυτό μου έκανε εντύπωση!", 

δήλωσε μια μαθήτρια μας.

Η εκπαίδευση στη Ρουάντα

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής μας στη Ρουάντα θα επισκεφτούμε τα δημοτικά σχολεία του Gikoro και του Muguli.  Ποια είναι όμως η κατάσταση τηε εκπαίδευσης στη χώρα; Στη στατιστική αναφορά για το έτος 2012 του υπουργείου παιδείας της Ρουάντα (@MINEDUC1), διαβάζουμε ότι η υποχρεωτική εκπαίδευση επεκτάθηκε από τα 9 στα 12 χρόνια. Επίσης ο αριθμός των μαθητών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση σημείωσε αύξηση κατά 26%.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου εκατοντάδες σχολεία καταστράφηκαν και πολλές χιλιάδες δάσκαλοι σκοτώθηκαν. Έκτοτε η χώρα προσπαθεί να ξαναχτίσει το εκπαιδευτικό της σύστημα, όμως μέχρι σήμερα οι ελλείψεις είναι τεράστιες.

Στις περισσότερες περιοχές τα παιδιά είναι αναγκασμένα να περπατούν μεγάλες αποστάσεις για να φτάσουν στο κοντινότερο σχολείο, το οποίο συνήθως είναι σε πολύ κακή κατάσταση χωρίς νερό και αποχωρητήρια, χωρίς θρανία κι εκπαιδευτικό υλικό.

Επιπλέον η εκπαίδευση των κοριτσιών δε θεωρείται σημαντική καθώς στις περισσότερες οικογένειες τα κορίτσια είναι υπεύθυνα για τις δουλειές του σπιτιού αλλά και την εξασφάλιση εισοδήματος.

H ActionAid επικεντρώνεται στην παροχή ποιοτικής εκπαίδευσης για όλα τα παιδιά. Αυτό γίνεται μέσα από ειδικά σεμινάρια εκπαίδευσης δασκάλων κι εκπαιδευτικών επιτροπών που διοργανώνει η οργάνωση. Στόχο έχουν την καλύτερη ενημέρωση της κοινότητας για την αξία της εκπαίδευσης αλλά και την ενεργή συμμετοχή της στην καλή διαχείριση των τοπικών σχολείων.

Στην προσπάθεια της οργάνωσης να ενθαρρύνει περισσότερα παιδιά να γραφτούν στο σχολείο, η ActionAid έχει βοηθήσει στην επισκευή κάποιων σχολείων και την κατασκευή καινούργιων. Εξασφαλίζει τη διανομή βιβλίων και σχολικού εξοπλισμού για όλα τα παιδιά και προσφέρει συσσίτιο και φαρμακευτική φροντίδα. Στα ορφανά παιδιά προσφέρει επιπλέον και σχολικές τσάντες.

Πηγή: ActionAid Hellas

Στο δημοτικό του Gikoro

Μόλις 20 χιλιόμετρα από την πόλη του Musanze βρίσκεται το χωριό Gikoro της Ρουάντα. H ActionAid προσέφερε 485 θρανία στα σχολεία της περιοχής ώστε οι μαθητές/τριες να τα μοιράζονται ανά δύο και να μπορούν να παρακολουθούν τα μαθήματα στην τάξη. Το Μάιο η πείνα θερίζει κι η παρακολούθηση των μαθημάτων μειώνεται...

Photo: Sulah Nuwamanya - ActionAid

Πενήντα παιδιά ρίχνονται μαζί, χωρίς να χωρίζονται ανάλογα με την ηλικία, σε μια ενιαία αίθουσα χωρίς παράθυρα ή πόρτες. Οι καρέκλες αποτελούνται από μπλοκ του ηφαιστειακού βράχου, που στηρίζεται σε ένα ερειπωμένο όροφο. Η στέγη φαίνεται ότι είναι έτοιμη να καταρρεύσει οποιαδήποτε στιγμή.

Οι περισσότεροι από τους γονείς θεωρούν το δημοτικό σχολείο ως χάσιμο χρόνου και χρημάτων. Οι περισσότεροι από αυτούς είναι πολύ φτωχοί και το βρίσκουν δύσκολο να πληρώσουν τα δίδακτρα του σχολείου.

Ο αναλφαβητισμός οδηγεί σε υψηλά επίπεδα φτώχειας και αδικίας στην κοινωνία. Πάνω από το 50% των περιπτώσεων βίας με βάση το φύλο στη Ρουάντα συμβαίνουν σε αγροτικές περιοχές. Στο Murundi της περιοχής Karongi στη Δυτική Επαρχία, για παράδειγμα, συνολικά 4.603 ενήλικες ακόμα δεν ξέρουν πώς να διαβάζουν και να γράφουν. Η ActionAid έχει αρχίσει να συνεργάζεται με την κοινότητα για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος.

Το σχολείο του Gikoro θα είναι το δεύτερο, μετά από εκείνο του Muguli, που θα επισκεφτούμε 5 Έλληνες/ίδες εκπαιδευτικοί και 3 στελέχη του εκπαιδευτικού τομέα της ActionAid Hellas κατά τη διάρκεια της παραμονής μας στη Ρουάντα. 

Επίσκεψη στο δημοτικό σχολείο του Muguli

Κατά τη διάρκεια της παραμονής μας στο Muko της Ρουάντα θα επισκεφτούμε το δημοτικό σχολείο του Muguli και θα έχουμε τη μοναδική ευκαιρία να γνωρίσουμε από κοντά τους/τις μαθητές/τριες και τους εκπαιδευτικούς τους. Θα παρακολουθήσουμε τα μαθήματά τους, θα συμμετέχουμε σε ομαδικά παιχνίδια στον αύλειο χώρο, θα μεταφέρουμε τα μηνύματα, τις ζωγραφιές και τα χαμόγελα των δικών μας μαθητών/τριών, θα ακούσουμε και θα καταγράψουμε τις αφηγήσεις των παιδιών.

(C) ActionAid Rwanda

Στο Muko υπάρχουν τέσσερα δημοτικά σχολεία και ένα σχολείο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (μέχρι τρεις τάξεις). Όλα τα σχολεία έχουν προβλήματα εξοπλισμού κι ως συνέπεια η ποιότητα της εκπαίδευσης για τα παιδιά είναι πολύ χαμηλή. Τα περισσότερα, λόγω της φτώχειας, δεν μπορούν να αγοράσουν τα  υλικά που χρειάζονται για την τάξη.

Δεν υπάρχουν εκπαιδευτικοί για τα κέντρα ανάπτυξης στην Προσχολική Ηλικία (ECDCs) και για παιδιά με ειδικές ανάγκες. Ευχή και προσδοκία της κοινότητας είναι ότι τόσο τα κορίτσια όσο και τα αγόρια θα πηγαίνουν στο σχολείο ισότιμα. Ωστόσο κάποια κορίτσια δεν πηγαίνουν στο σχολείο γιατί έχουν αναλάβει τις ευθύνες των νοικοκυριών τους κι έτσι δεν έχουν χρόνο για τη μελέτη.

(C) ActionAid Rwanda

Μερικές κοινότητες είναι μακριά από τα σχολεία και λόγω της δύσκολης πρόσβασης τα παιδιά από αυτές τις κοινότητες ξεκινούν την εκπαίδευσή τους σε πολύ μεγαλύτερα ηλικία. Δεν υπάρχουν νηπιαγωγεία, ως εκ τούτου, τα παιδιά προσχολικής ηλικίας δεν λαμβάνουν προσχολική εκπαίδευση η οποία είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη της μετέπειτα εκπαίδευσής τους.

Τα σχολεία δεν διαθέτουν επαρκή έπιπλα για όλα τα παιδιά. Αποτέλεσμα είναι ο συνωστισμός τους στα λιγοστά θρανία που είναι διαθέσιμα σε μια τάξη δυσκολεύοντας τη σχολική εργασία τους.

Οι μαθητές/τριες της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης λιμοκτονούν στα σχολεία, καθώς δεν παρέχονται γεύματα καθώς τα παιδιά δαπανούν περισσότερες ώρες στο σχολείο. Τα περισσότερα παιδιά που ζουν με αναπηρία αποκλείονται από τα σχολεία.

Είναι αξιοθαύμαστο ότι οι γυναίκες του Muko έχτισαν με τα χέρια τους ένα κέντρο προσχολικής αγωγής όπου θα παρακολουθούν μαθήματα 76 παιδιά από άπορες οικογένειες, όπως γράφει κι η συνταξιδιώτισσά μου, Έλενα.

Το σχολείο του Muguli βρίσκεται στην περιοχή Songa της κοινότητας Muko και αποτελείται από
τρία κτήρια, που χτίστηκαν το 1997, το 2005 και το 2008 αντίστοιχα. Το πρώτο χτίστηκε αμέσως μετά τη γενοκτονία και στη διάρκεια του ανταρτοπόλεμου, τότε που ομάδες οπλισμένων ανδρών περνούσαν τα σύνορα καταστρέφοντας τα πάντα στο διάβα τους.

Σε αυτές τις συνθήκες δεν υπήρχαν διαθέσιμα αρκετά οικοδομικά υλικά, ούτε τεχνική υποστήριξη για τη σωστή κατασκευή των σχολικών μονάδων, με αποτέλεσμα τα κτήρια που έγιναν τότε, να έχουν μεγάλες κακοτεχνίες και να κινδυνεύουν ανά πάσα στιγμή με κατάρρευση.

Στην προσπάθειά της η ActionAid Hellas να βελτιώσει τις συνθήκες στον τομέα της εκπαίδευσης,
προχώρησε με την υποστήριξη των Ελλήνων Αναδόχων, στην κατασκευή ενός κτηρίου με τρεις αίθουσες, οι οποίες στεγάζουν 276 μαθητές/τριες από το Μάρτιο του 2012.

Τα παιδιά του Kyekyewere φωτογραφίζονται μπροστά στη νέα τάξη που κατασκεύσαν 56 Έλληνες Ανάδοχοι της ActionAid Hellas στηn Γκάνα
(C) ActionAid Hellas

Η Ρουάντα δεν αποτελεί εξαίρεση της κατάστασης που επικρατεί στο χώρο της εκπαίδευσης στην Αφρική. Στην Γκάνα 4000 σχολεία δεν έχουν κτίρια με αποτέλεσμα οι μαθητές να κάνουν μάθημα κάτω από τα δέντρα...

Οι κάτοικοι στο Muko

Οι γέροντες στην κοινότητα του Muko ισχυρίζονται ότι η περιοχή κατοικείται από πολύ παλιά. Οι άνθρωποι μιλάνε Kinyarwanda, την επίσημη γλώσσα της χώρας κι έχουν κοινές παραδόσεις και έθιμα με τους υπόλοιπους κατοίκους της. 

Ο μέσος αριθμός των παιδιών σε μια οικογένεια είναι 6. Η συνήθης διατροφή των ανθρώπων περιλαμβάνει πατάτες, φασόλια, λάχανα, σόργο και καλαμπόκι. Συνήθως τα τρόφιμα δεν επαρκούν για όλη την οικογένεια κι έτσι τα παιδιά δεν τρέφονται επαρκώς. Πολλές παιδικές ασθένειες οφείλονται στον υποσιτισμό.

(c)Αμβρόσιος Κάρδαρης

Τα ενήλικα μέλη της οικογένειας, άνδρες και γυναίκες, είναι γεωργοί. Ωστόσο, οι γυναίκες φέρουν το βάρος της εργασίας από την καλλιέργεια, τη συντήρηση και τη συγκομιδή. Οι καθημερινές δραστηριότητες των γυναικών περιλαμβάνουν το κουβάλημα του νερού, τη φροντίδα των παιδιών, την ανεύρεση καυσόξυλων, το μαγείρευμα και τις υπόλοιπες εργασίες στο σπίτι. Οι άνδρες εργάζονται στις φυτείες μπανάνας και κόβουν το χόρτο για τα ζώα. 

Τα κορίτσια και τα αγόρια είναι υπεύθυνα για να  κουβαλούν νερό, καυσόξυλα, αλλά τα κορίτσια συχνά αναλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος των οικιακών. Η παιδική εργασία στερεί από τα παιδιά τον απαραίτητο χρόνο για τη μελέτη και την αναψυχή.